Ile kosztuje doradca inwestycyjny i jak jest wynagradzany

Cztery sposoby, w jakie doradca inwestycyjny zarabia

Pierwszy model to stała opłata za usługę, na przykład za przygotowanie planu inwestycyjnego, przegląd portfela albo konsultację godzinową. Klient widzi cenę z góry i wie, za co płaci. Drugi model to procent od aktywów pod opieką, naliczany rocznie, najczęściej w ratach kwartalnych. Rośnie razem z wartością portfela, więc przy dużych kwotach staje się znaczącym kosztem.

Trzeci model to prowizje od produktów: opłaty wstępne, opłaty za zarządzanie w funduszach, składki w polisach inwestycyjnych. Klient często nie widzi osobnego rachunku, bo koszt jest ukryty w produkcie. Czwarty to premia za wynik, czyli udział w zysku powyżej ustalonego progu. W praktyce spotyka się też połączenia tych modeli, które warto czytać szczególnie uważnie.

Od czego zależy cena

Największe znaczenie ma wartość portfela i zakres usługi. Jednorazowy plan dla osoby, która dopiero zaczyna oszczędzać, kosztuje inaczej niż stała opieka nad majątkiem rodzinnym i firmowym. Cenę podnosi też skomplikowanie sprawy: inwestycje zagraniczne, nieruchomości, instrumenty pochodne, planowanie sukcesji i optymalizacja podatkowa wymagają więcej pracy.

Drugi czynnik to uprawnienia doradcy. Osoba z licencją doradcy inwestycyjnego, wpisana na właściwą listę, może udzielać indywidualnych rekomendacji, a to inny poziom odpowiedzialności niż ogólna rozmowa o produktach. Zapytaj o zakres uprawnień i sprawdź wpis w rejestrze prowadzonym przez nadzór finansowy.

Opłata stała czy procent od aktywów

Opłata stała ma sens, gdy potrzebujesz decyzji i planu, a wdrożysz je sam albo przez swojego brokera. Procent od aktywów ma sens, gdy chcesz, żeby ktoś stale monitorował portfel i reagował na zmiany. W obu przypadkach policz koszt w skali lat, bo procent roczny działa na wartość portfela jak ujemna stopa zwrotu, a różnica nawet o ułamek punktu procentowego przy długim okresie daje realną kwotę.

Przy mniejszych portfelach stała opłata zwykle wychodzi taniej. Przy bardzo dużych procent bywa do negocjacji i warto go negocjować, bo doradca nie ponosi proporcjonalnie większego kosztu pracy.

Koszty poza wynagrodzeniem doradcy

Do rachunku dochodzą koszty produktów i rachunku maklerskiego: opłaty za zarządzanie w funduszach, prowizje maklerskie, spready, podatek od zysków kapitałowych oraz ewentualne opłaty za wcześniejsze wyjście z produktu. Doradca powinien pokazać koszt całkowity w skali roku, a nie tylko własną stawkę.

Jeżeli plan ma obejmować również skutki podatkowe, zapytaj, czy doradca je uwzględnia, czy odsyła do osobnej konsultacji. Przy dużych transakcjach pomocne bywa połączenie obu ról, zobacz stronę doradca podatkowy.

O co zapytać przed podpisaniem umowy

Zapytaj, od kogo doradca dostaje wynagrodzenie i w jakiej wysokości, czy ma ograniczoną listę produktów, którą może polecać, jak rozwiązywany jest konflikt interesów, czy rekomendacje dostaniesz na piśmie i jak wygląda wypowiedzenie umowy. Sprawdź, czy opłata obejmuje także późniejsze zmiany portfela, czy każda kosztuje osobno.

Gotowe pytania i listę dokumentów znajdziesz na stronie doradca inwestycyjny, a różnicę między rolami wyjaśnia strona doradca finansowy. Jeśli inwestujesz w udziały małej firmy, podstawowe dane rejestrowe kontrahenta znajdziesz w katalogu firm z danych rejestrowych.

Kiedy doradca inwestycyjny się opłaca

Opłaca się wtedy, gdy kwota jest na tyle duża, że błąd kosztuje więcej niż honorarium, albo gdy sytuacja jest złożona: sprzedaż firmy, spadek, rozbieżność celów w rodzinie, inwestycje na kilku rynkach. Mniej się opłaca przy małych kwotach i prostych celach, gdzie wystarczy samodzielnie wybrać tanie, szeroko zdywersyfikowane produkty.

Dobrym testem jest pytanie, co konkretnie dostaniesz za opłatę. Jeśli odpowiedzią jest pisemny plan z uzasadnieniem, harmonogramem i kosztami, to płacisz za pracę. Jeśli jest nią dostęp do ofert, to prawdopodobnie płacisz prowizją i warto porównać kilku doradców.